Healing Environment in de gezondheidszorg: ouderenzorg, psychiatrie, HIC en dementie.


Healing Environment

Golden Temple Kyoto

Het begrip Healing Environment suggereert impliciet de claim, dat de gebruiker van het gebouw door het gebouw geneest van ziekte. Volgens de World Health Organisation (WHO) is gezondheid een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken. Door deze definitie zou ook naar aspecten van welzijn, geluk of , in het Engels “wellbeing” moeten worden gekeken. Volgens McGillvray (2007) is wellbeing “whatever is assessed in an evalution of a person’s life situation”. Dit maakt het begrip te breed voor toepassing in gebouwen. Reden om na bestudering van deze en andere samenhangende begrippen wij graag kiezen voor de volgende definitie voor gebouwen in de gezondheidszorg, vrij naar the Centre of Health Design:

The concept of Evidence-based design of Healing Environment(s) in Healthcare buildings means that design decisions are based on credible research to achieve the best possible patient outcomes.

Vrij vertaald kijken wij bij het nemen van ontwerp beslissingen naar wat in de wetenschappelijke literatuur is te vinden  op het gebied van verschillende aspecten van gebouwen. Het geldt niet alleen voor gebouwen in de gezondheidszorg, positieve effecten voor woningbouw zijn ook aangetoond. Vanuit ons onderzoek naar Healing Environment in hebben wij 21 aspecten gedefinieerd, waaruit we twee aspecten, die duidelijk naar voren kwamen hier bespreken.

Ontwerp verbouwing expertisecentrum voor mensen met complex gedrag: psychiatrie en dementie (Ooms architecten, 2017)

 

1. De impact van zicht op natuur in en vanuit het gebouw is het aspect, waarvan overtuigend is aangetoond dat het een positieve invloed heeft op de mens. In gebouwen in de gezondheidszorg heeft het zelfs invloed op ligduur en medicijngebruik.  In woonwijken waar natuurlijke elementen voorkomen is in verschillende studies aangetoond, dat er minder depressiviteit, angststoornissen voorkomen etc. en mensen zich gezonder voelen. Groen reinigt ook verontreinigingen uit de lucht, dit geldt voor het exterieur en ook het interieur.

2. De gekozen gebouw structuur is van beslissende invloed op de mate waarin Healing Environment kan worden gerealiseerd.

De verschillende aspecten hebben we in een instrument verwerkt voor verschillende gebouw categorieën, t.w. woningbouw en in de gezondheidszorg. Voor gebouwen in de ouderenzorg,  voor mensen met dementie en psychiatrie waaronder de HIC of High Intensive Care.

ONDERZOEK

In 2016 zijn wij gestart met een onderzoek en analyse van verschillende wetenschappelijke onderzoeken en bestaande tools. Dit heeft geleid tot een checklist met verschillende aspecten, waarin wij het project vanaf stedenbouwkundige situatie tot en met detail kunnen toetsen, in drie fasen van het bouwproces, het programma van eisen, het ontwerp en de gebruiksfase. Belangrijke aspecten waar de juiste keuzes gemaakt moeten worden zijn stedenbouw (entree), (dag) licht, (uitzicht op) natuur, (natuurlijk) materiaal, kleur en  klimaat. Na de gebouw categorieën ouderenzorg,  mensen met dementie en psychiatrie staat uitbreiding van ons onderzoek naar ziekenhuizen voor de tweede helft van 2018 gepland.

In gebouwen en in projecten m.n. in de gezondheidszorg wordt de term Healing Environment vaak gehanteerd. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt ook de positieve invloed van aspecten van de omgeving op de mens respectievelijk de cliënt. We vinden het van belang, dat in projecten er duidelijk wordt gecommuniceerd wat we onder het begrip verstaan en gezamenlijk een geaccepteerd en onderbouwd toetsingskader hanteren gedurende het hele proces. Hiervoor brengen wij graag ons instrument Healing Environment in als toetsingskader en bespreken gedurende het hele proces met de opdrachtgever en het projectteam.

Buurtpension Buurtzorg Nederland Stichting Salem (2018)

Bij het buurtpension in Ermelo, een nieuwbouw zorghotel van Buurtzorg Nederland hebben wij het instrument gebruikt. Dit heeft geleid tot een voor de opdrachtgever en gebruiker verrassende oplossing  van de gebouwstructuur. Het gebouw is verrijkt met meer daglicht en uitzicht op natuur dan verwacht en dat binnen het gestelde budget!